Geplaatst op Geef een reactie

De Ahr: rodewijnparadijs in Duitsland

De Ahr: kleine wijnstreek voor Duitse rode wijnen

De Duitse wijnstreek de Ahr is het wijngebied dat vanuit Nederland maar drie uur rijden is. Alhoewel er in de meeste Duitse wijnstreken witte wijn wordt gemaakt van bijvoorbeeld de rieslingdruif of de müller-thurgau, is dat niet zo in de Duitse wijnstreek de Ahr. In de Ahr groeien voornamelijk blauwe druivensoorten die gebruikt worden voor rode wijn. De belangrijkste rode druiven die in de Ahr zijn aangeplant zijn de spätburgunder en de frühburgunder. De spätburgunder kennen we ook als de Franse pinot noir. Het is de noordelijke Duitse wijnregio en is net zoals veel andere Duitse wijnregio’s vernoemd naar de belangrijkste rivier in het gebied. De Ahr stroomt tussen Bonn en Koblenz van oost naar west. Met maar 552 hectare wijnbouw is het één van de kleinste Duitse wijnstreken. Op 86% van de wijngaarden groeien blauwe druiven die voor rode wijn gebruikt wordt.

De wijndruiven in de Ahr: de spätburgunder & de riesling

Al lange tijd worden er in de Ahr druiven verbouwd voor de wijnproductie. Bij de plaats Ahrweiler werd in 1993 een Romeinse wijngaard teruggevonden. Tegenwoordig is deze Romeinse ruïne te bezoeken wanneer je op wijnreis bent in de wijnstreek. Welke druivensoorten er precies in de Romeinse tijd werden aangeplant is onbekend. Waarschijnlijk waren dit witte druiven waar men een zoete witte wijn van maakten. Een zoete variant van oranje wijn. De omslag van witte druiven naar rode druiven heeft rond 1650 plaatsgevonden. Voor ruim drie eeuwen was de Ahr een wijnstreek die bekend stond om haar kwalitatief goede wijnen. Want zoals altijd bij Duitse wijnen gooide ook in de Ahr de Tweede Wereldoorlog roet in het eten. In de periode na de oorlog is het gebied zich zoals op veel plekken in Duitsland gaan richten op bulkwijn.

Jarenlang produceerde het deze vooral zoete, rode wijnen. Deze periode duurde gelukkig kort. Vanaf de jaren negentig zijn een aantal wijnmakers zich graag inzetten voor kwalitatief goede rode wijnen van de spätburgunder. Het initiatief van de vier wijnmakers om Duitse kwaliteitswijn te maken heeft veel gevolgen gehad. De meeste van de 500 verschillende wijngaarden in de Ahr maken anno 2020 rode kwaliteitswijnen van de spätburgunder. Ongeveer vijftig wijnboeren werken onafhankelijk. De andere 450 verkopen hun druiven aan één van de vier coöperaties in de Ahr. Dat er in Duitsland vooral witte wijnen worden gemaakt maakt voor het wijngebied de Ahr niet uit. Op de steile hellingen van het wijngebied groeien vooral de spätburgunder, de portugieser, de dornfelder en de frühburgunder. Dit zijn de Duitse blauwe druivensoorten die overal in Duitsland terug te vinden zijn, maar nergens zijn ze in verhouding zoveel aanwezig als in de Ahr.

De bodem en het klimaat in de Ahr: rotsen en voldoende zonuren

De blauwe druiven in de Ahr zijn aangeplant op steile rotsen. Veel wijngaarden zijn als terrassen aangelegd: dunne horizontale stroken van soms maar een halve meter breed. Op deze smalle stroken wijngaard is slechts plaats voor één rij druivenstokken. Deze terrassen zorgen ervoor dat er veel werk gedaan moet worden. Het Ahrdal bestaat vooral uit lössgronden en op de hellingen van de uitlopers van de Eiffel bestaat de bodem uit vulkanische leisteen. Dit is een totaal andere bodem dan de bodem in Bourgogne, waar de pinot noir vandaan komt. De rotsen in de Ahr zorgen voor de perfecte temperatuur voor de blauwe druivenstokken van de spätburgunder. Overdag warmt het gesteente op, om de opgeslagen warmte ’s nachts weer terug te geven aan de wijnstokken. Door de ligging van de bergen in de Ahr en haar dal is er ook sprake van een warm microklimaat. Dit microklimaat is deels het gevolg van de gunstige ligging ten opzichte van andere bergketens.

Wijntoerisme in de Ahr: de ideale wijnreis dicht bij huis

Dat de Ahr een favoriete vakantiebestemming is voor een wijnreis dicht bij huis weten veel Nederlanders. Het wijngebied ligt op ongeveer drie uur rijden vanaf Utrecht, net achter de grote Duitse steden van het Ruhrgebiet. De wijnstreek de Ahr is het ideale gebied om tot rust te komen. Al lange tijd zijn er veel kuuroorden te vinden in de wijnstreek. Want naast lekker vocht hebben ze er ook gezond vocht. Een spa waar je uitgebreid tot rust kan komen is een geweldige manier van ontspannen na een dag intensief actief bezig zijn. Dat kan namelijk ook in de Ahr. Sinds 1972 ligt er de 35 kilometer lange Rotweinwanderweg, die je langs verschillende wijngaarden in de Ahr leidt.

Culinair gezien is het eveneens de ideale Duitse wijnstreek voor een wijnreis dicht bij huis. De horeca in de Ahr heeft een hoge kwaliteit. Langs de rodewijnroute liggen verschillende wijngaarden én Weinstuben. Dit is de Duitse benaming voor een wijnbar. Veel restaurants in de Ahr serveren gastronomische hoogstandjes naast de lokale rode wijnen. In Ahrweiler en de andere dorpen in het Ahrdal zijn deze goede restaurants te vinden. Vaak liggen de restaurants op loopafstand van de verschillende thermen en spa’s die het wijngebied rijk is.

Bronnen

Geplaatst op Geef een reactie

Pinot noir & spätburgunder: de blauwe druif van de Bourgogne en Duitsland

Pinot noir: de blauwe druif waar ze Champagne van maken

Van origine komt deze blauwe druif uit de Franse wijnstreek de Bourgogne. Om precies te zijn komt de druivensoort uit de Côte de Nuits, waar de druif al sinds het begin van de jaartelling aangeplant is. De Romeinen maakten al wijn van de pinot noirdruiven. De druif is voornamelijk in Franrijk aangeplant en ze is de koningin van de Bourgogne. Het grote nadeel van de pinot noir is is dat ze erg gevoelig is voor ziektes en rot. Dit komt doordat de druif een dunne schil heeft en daardoor minder ‘verdediging’ heeft voor aspecten van buitenaf. De compactheid van de vruchten is een extra factor waardoor de druiven kwetsbaar zijn. Niet alleen ziektes, maar ook regen, wind, vorst en veel zon zijn schadelijk voor de pinot noirdruiven. Van de pinot noir kan goed een blanc de noir worden gemaakt. Dit is een witte wijn gemaakt van blauwe druiven.

De Franse pinot noir

De druif groeit in wijnstreken waar het niet extreem warm weer is en waar het geregeld regent. Wijnboeren moeten voor het maken van een wijn van pinot noir of spätburgunder waakzaam zijn en goed getraind om niet veel druiven te verliezen in de wijngaard. De druif komt op grote schaal in Europa voor. Naast de Bourgogne is ze in meer Franse wijnstreken erg populair. De pinot noir is bijvoorbeeld veel aangeplant in Franse wijnstreken de Elzas en Champagne. In de Champagne, de wijnstreek die bekend staat om haar mousserende witte wijn, is 38% van de wijngaarden beplant met pinot noir druiven. Ook wordt in Spanje veel mousserende cava in Catalonië gemaakt van de pinot noir.

Wereldwijd zijn er ongeveer 100.000 hectare met pinot noir aangeplant. Daarmee is het de 10de meest aangeplante druif ter wereld. Naast Frankrijk komt de pinot noir ook voor in Noord-Italië, Zwitserland, Oostenrijk, Moldavië, Slowakije, de Verenigde Staten en Duitsland voor. In Duitsland is het de meest aangeplante blauwe druif. Duitsland is met haar spätburgunder het derde land gerekend in productie van de blauwe druif. De Verenigde Staten staan op nummer twee en Frankrijk op nummer één. Overal ter wereld maken ze droge rode wijnen met milde tannine van deze druiven.

Spätburgunder in Duitsland

Spätburgunder is de Duitse naam van de pinot noir. Het is de populairste blauwe druif van Duitsland. Duitsland is goed voor ongeveer 14% van de totale productie van spätbrugunder. In Duitsland is de spätburgunder voor rode wijn wat de riesling is voor witte wijn: wijnen van goede kwaliteit. Zeker sinds de verjonging van de Duitse wijnmakers is de kwaliteit van alle wijn in Duitsland toegenomen. In Duitsland zijn er ongeveer 12.000 hectare spätburgunder aangeplant en dit aantal groeit. De helft van de wijngaarden ligt in Baden. De spätburgunder is erg veel aangeplant in de kleine Duitse wijnstreek de Ahr.

De andere helft is verspreid over de andere Duitse wijnstreken waaronder Rheinhessen. Als sinds 884 komt de spätburgunder voor in Duitsland. De eerste wijnranken werden rond de Bodensee op de grens met Zwitserland aangeplant. In de Middeleeuwen verspreidde de druif zich in de Duitse wijnstreken Ahr, Pfalz en Rheingau. In Duitsland en de andere wijnlanden waar wijn van pinot noir wordt gemaakt zijn de wijnen monocépages. Dit zijn wijnen van alleen van maar één druivensoort. Onze Mertz Spätburgunder is een Duitse rode wijn uit de wijnstreek Rheinhessen, in de buurt van de stad Frankfurt.

Pinot noir in de Verenigde Staten van Amerika

Naast Europa is de druif ook in de Nieuwe Wijnwereld aangeplant. Zo komt de pinot noir voor in Australië, Nieuw-Zeeland en Chili. De Verenigde Staten zijn de tweede producent van wijn van de pinot noirdruif met 26.000 hectare. De pinot noir is vooral aangeplant in de staat Californië. In Californië is het de derde meest aangeplante druif met ongeveer 17.000 hectare. De tweede Amerikaanse wijnstreek waar van de pinot noirdruif wijn wordt gemaakt is Oregon. In Oregon is de pinot noir belangrijker dan in Californië. In Oregon is 60% van de wijngaarden voor de pinot noir. Beide staten liggen aan de Westkust onder elkaar. De pinot noir is rond 2004/2006 populairder geworden door de film Sideways. In de film werd wijn van de pinot noirdruif in een goed daglicht gezet, in tegenstelling tot wijn van de merlotdruif. Dit resulteerde in een stijging van 16% voor de pinot noir tegenover een daling van 2% van de merlot.

De smaak van pinot noir & spätburgunder

De grondsoort is erg belangrijk voor de smaak van de wijn. Omdat de pinot noir in een aantal verschillende grondsoorten is aangeplant met verschillende klimaten en microklimaten is de smaak altijd net anders. Dit wordt versterkt door de verschillende maakmethodes om wijn te maken. Elke oenologenopleiding (wijnmakersopleiding) heeft haar eigen methode en doceert het de studenten op hun eigen unieke manier. Een wijn van pinot noir uit de Bourgogne heeft net zoals Duitse spätburgunders en Amerikaanse pinot noirs veel tonen van fruit. Denk aan kersen, bosvruchten en soms aardbeien. Maar ik de Franse wijnstreek de Bourgogne zitten er veel aardse tonen en meer tannine in de wijn omdat het vaak op hout wordt gerijpt. In Duitsland worden spätburgunders minder vaak op houtgerijpt, wat voor meer frisse en fruitige tonen zorgt. In de Verenigde Staten daarentegen hebben de pinot noirs meer vanilletonen.

De manier hoe wijn wordt gemaakt is erg belangrijk voor de uiteindelijke smaak in de wijn. Door de fruittonen is het bij een pinot noir goed mogelijk om er een blanc de noir van de te maken. Een witte wijn van blauwe druiven. Dit is praktisch voor wanneer er zoals in de Champagne of in Catalonië een mousserende wijn van de pinot noir wil maken. De prik in mousserende wijn zoals Champagne komt doordat de wijn nog een extra vergisting krijgt met extra suiker en gist. Het mengsel van suiker en gist wordt de liqueur de tirage genoemd. Het suiker en de gist vormen samen de prik in de wijn. Over het algemeen heeft pinot noir minder tannine dan bijvoorbeeld een wijn van cabernet sauvignon. Dit komt door de dunnere schil van de pinot noir. Juist in de schil zit de tannine.

Wijn & spijs met de spätburgunder: eend

Verschillende soorten wijn van dezelfde druif biedt ook een groot scala aan gerechten die met de pinot noir gecombineerd kunnen worden. Bij een mousserende wijn van pinot noir zoals Champagne passen oesters en andere zeevruchten erg goed. De frisse tonen in de Champagne zijn een goede tegenhanger voor de zilte smaak van de oesters. Een jonge rode wijn van pinot noir past goed bij gerechten met vlees. Een stoofgerecht zoals een Franse boeuf bourguignonne is een gerecht dat oorspronkelijk wordt gemaakt met rundvlees en pinot noir. Naast stoofgerechten past de wijn ook goed bij gebraden eend. In zowel Centraal-Europa als Frankrijk en de Verenigde Staten staat deze combinatie op het menu van veel restaurants. Ander gevogelte en ook wild zijn uitstekende gerechten bij een houtgerijpte pinot noir.

De aardse tonen die vaak in Franse (en soms Duitse) pinot noirs zit past goed bij gerechten waarin aardse tonen verwerkt zijn. Aardse tonen zijn in eten goed terug te vinden in paddenstoelen zoals champignons, maar ook in truffel. Een risotto of een paddenstoelenragout zijn goede wijn en spijscombinaties voor bij de pinot noir. Een Duitse spätburgunder in een kleine fles van 375ml is onze Mertz Spätburgunder die vanaf 1 september bij ons te verkrijgen is.

Bronnen:

Geplaatst op Geef een reactie

Rheinhessen: Duitse wijnstreek met veel jonge wijnmakers

De grootste wijnstreek van Duitsland

De meeste Duitse wijnstreken liggen zoals overal in de wereld langs rivieren. In Duitsland zijn de Moesel, de Elbe en de Rijn de belangrijkste rivieren met aangrenzende wijngaarden. Aan de Rijn ligt ook de grootste Duitse wijnstreek: Rheinhessen in de Rheinland-Pfalz tussen Mainz en Worms. Bij de Mainz maakt de Rijn een bocht naar links wat de noordgrens is van de wijnstreek. De wijnstreek heeft een kleine 27.000 hectaren op glooiende heuvels verdeeld over 6.000 wijnhuizen. Verder lezen Rheinhessen: Duitse wijnstreek met veel jonge wijnmakers