Geplaatst op Geef een reactie

Wijnland Italië; land van koken, wijn en vakantie

De Italiaanse keuken

Italië is het land van lekker eten: pasta, pizza en risotto. De Italiaanse keuken is divers, elke regio kent haar eigen recepten. Dit komt doordat elk gebied in Italië haar eigen tradities op het gebied van eten heeft. Waar het Italiaanse eten divers is, zijn Italiaanse wijnen dat zeker ook. Italië is de grootste wijnproducent ter wereld. Het wijnland heeft veel lokale druiven, eigen wijnstijlen en verschillende microklimaten. De Grieken noemden Italië vroeger niet voor  niets Oenotria; land van wijn. De Grieken waren de eersten die wijn op grote schaal gingen produceren in Italië. Zij stichten koloniën in Zuid-Italië. Zij verbouwden onder meer druiven op Sicilië. De wijnen die toen en later door de Romeinen werden gemaakt waren relatief zoete wijnen. Meer over de wijnen van vroeger staan in het blog over de geschiedenis van wijn.

In de periode tussen de Middeleeuwen en de Tweede Wereldoorlog was het lastig om in Italië kwalitatief goede wijnen te maken. Italië werd pas één land in 1870, tot die tijd bestond het land uit verschillende regio’s en stadsstaatjes. Er was veel politieke instabiliteit in die periode. Wijnmakers hadden veelal geen opleiding en zagen geen noodzaak de kwaliteit van wijn te verbeteren.

Moderne Italiaanse wijnen

Vanaf de jaren zestig kwam er een modernisering in de productie van Italiaanse wijnen. Vooral witte wijnen werden toegankelijker door de vernieuwde productiemethodes. De typische Italiaanse witte wijn verdween volgens wijnschrijvers. De typische smaak kwam weer rond de jaren negentig terug.

Het noorden van Italië bestaat uit bergen en de hellingen daarvan. Het landklimaat dat hier heerst en de bergen zorgen voor een kouder klimaat dan in de rest van het land. De wijngebieden Piemonte, het Aostadal en Alto Adige zijn bekende Italiaanse wijngebieden. De Alpen gaan over in de heuvels van Emilia-Romagna die doorlopen tot in Toscane. Het westen van Italië, van Toscane en Ligurië tot aan Campanië profiteert van de warme winden die van zee af komen. Door de Apennijnen komt de wind niet in het oosten van Italië zoals in de gebieden Le Marche en Abruzzo.

Italiaanse druiven

Voor Italiaanse witte wijnen wordt pinot grigio, greco di tufo, falanghina, fiano, malvasia, moscato, prosecco, vermentino, verdicchio soave, en trebbiano gebruikt. Voor rode wijnen wordt de barbera (Piemonte), brunello, dolcetto, lambrusco, sangiovese, montepulciano, aglianico, nebbiolo en nero d’avola gebruikt. Typisch voor de rode wijn uit Italië is dat de wijnen kruidig en zwaarder zijn. Vaak passen ze goed bij een stevige maaltijd. Italiaanse witte wijnen zijn licht en gaan goed bij vis en zeevruchten.

Ook worden er in Italië veel wijnen gemaakt van de Franse druiven die mondiaal gebruikt worden. Chardonnay, cabernet sauvignon, syrah en merlot zijn in delen van Italië toegestaan. Ook op het gebied van rode wijnen vonden innovaties plaats: vooral in de wijngaarden. De Italiaanse wijngaarden werden gestructureerd wat de kwaliteit ten goede kwam. Deze verbeterde kwaliteit in combinatie met de meer verspreide Italiaanse keuken in de rest van de wereld zorgde voor een hogere vraag naar Italiaanse wijn.

De classificaties in Italië

Italië heeft veel uiteenlopende wijnen. Elk Italiaans wijngebied heeft haar eigen specialiteit.

  • Vini Generici, de Italiaanse tafelwijn. Waar bij veel landen de druivensoort en/of het jaartal niet op de fles mag staan, is dat in Italië geen probleem en mag dat wel.
  • Indicazione Geografica Protetta/Tipica (IGT). Wijnen met een geografische herkomst. Ook hier mag alle informatie op het etiket vermeld worden.
  • Denominazione di Origine Prodetta (DOP). Dit keurmerk is er voor wijnen met een geografische herkomst. Hierin zijn twee subgroepen:
  • Denominazione di Origine Controllata (DOC). Wijnen moeten uit een afgebakend gebied komen, volgens traditionele wijze gemaakt, van voorgeschreven druivenrassen en er zit een maximum aan de opbrengst per hectare.
  • Denoinazione di Origine Ilata e Garantitia (DOCG). Voor dit in 1980 toegevoegde keurmerk gelden dezelfde regels als de DOC, maar de wijn wordt ook door een jury beoordeeld, dan krijgt het de Scelto di Stato, het staatskeurmerk. De Italiaanse DOCG-gebieden zijn: Piemonte, Lomardije, Veneto, Friuli, Emilia-Romagna, de Marken, Toscane, Abruzzo, Umbrië, Campanië, Sicilië en Sardinië.

Naast deze keurmerken zijn er in Italië nog een aantal termen die op het label van een Italiaanse kleine fles wijn staan:

  • Cru of Sottozona. Een officieel erkende term die aan een heel specifieke wijn wordt toegekend vanwege haar uitzonderlijke kwaliteit.
  • Een term die wordt gebruikt gevolgd door een plaatsnaam waar de wijn vandaan komt. Deze term mag alleen gebruikt worden bij DOC- of DOCG-wijnen.
  • Een term die alleen gebruikt mag worden als de wijn uit een specifieke wijngaard komt in een historische subzone van een bepaald wijngebied.
  • Een term voor wijn met 1% of meer alcohol dan wettelijk is voorgeschreven.
  • Term die voor wijnen met een minimale vatlagering van twee jaar én 1.5% meer alcohol dan is voorgeschreven.

Campanië

Campanië is de regio van Napels, pizza en mozzarella. De regio heeft al een eeuwenoude wijncultuur en dat wisten de Romeinen al: Campanië heeft lekkere wijnen te bieden. In de Romeinse tijd was Campanië de belangrijkste wijnregio van het Rijk. Het stond in het Middellandse Zeegebied bekend om haar goede wijnen. Vooral vanwege de gunstige ligging van de regio op de handelsroutes en havens. Meer over Campanië vind je in het artikel over de regio rondom Napels.

Toscane

Dé regio voor vakantie en lekker eten. Dat je hier kunt genieten is logisch; ze maken er namelijk ook hele goede wijn. Rondom Livorno, Pisa en Siena groeien de beste druiven die gebruikt worden voor de brunello di Montalcino en chianti classico. In het Toscaanse heuvelland groeien vooral sangiovese, maar ook de mondiale Franse druiven als merlot, syrah en cabernet sauvignon zijn veel aangeplant.

Veneto

Veneto is het wijngebied in het noordoosten van Italië, het gebied rond de stad Venetië. Het is het meest productieve van het land: 10% van de wijn komt uit Veneto. Dit komt vooral doordat de regio aan de internationale innovaties meedeed en niet vast hield aan tradities. Bekende wijnen uit de regio zijn Valpolicella, een wijn die gemaakt van ingedroogde rode druiven wat zorgt voor een hoog suikergehalte. Ook komt er mousserende wijn uit de regio: prosecco.

Piemonte

De regio van truffels aan de voet van de Alpen levert goede wijnen die op de hellingen van de bergen groeien. Barolo is één van de beste wijnen ter wereld en komt samen met barbaresco ook uit Piemonte. In totaal zijn er 2.100 ha wijngaarden  en  378 producenten voor barolo’s en 763 ha voor barbaresco verdeeld over 211 producenten. In Piemonte maken ze veel DOCG-wijnen. Ze maken in deze regio zowel rood, wit als mousserende wijnen met deze status.

Puglia

Overal in Italië komt wijn vandaan, zelfs in de hak van de laars. Momenteel is het in Italië het meest innovatieve wijngebied. Er komen vooral rode wijnen uit Apulië gemaakt van de primitivo. Naast wijn komt er ook olijfolie uit de regio én het is de graanschuur van Italië.

Trento-Alto Adige

De regio ligt in de Alpen tegen de Oostenrijkse grens aan en staat ook bekend als Zuid-Tirol. De rivier de Adige zorgt voor vruchtbare grond door haar water. Net zoals in Piemonte zijn veel wijngaarden op terrassen gemaakt waardoor de bergachtige grond optimaal gebruikt kan worden. In dit deel van Italië wordt zowel Duits als Italiaans gesproken. De invloed van de Duitstalige wereld is dus groot en dat is ook in de wijn terug te vinden. In de regio wordt voornamelijk witte wijn geproduceerd van onder meer de weißburgunder en riesling. Ook komen er rode wijnen uit de regio: blauburgunder en pino nero worden veelgebruikt.

Sicilië

Het grootste eiland van Italië is zonovergoten en één van de oudste plekken van Italië waar wijn wordt gemaakt. De Grieken en daarna de Romeinen breidden de wijnbouw op Sicilië uit. Het kan er extreem heet worden, daarom irrigeren wijnboeren de wijngaarden. Zo drogen de druiven niet uit. De meeste wijngebieden, waaronder Marsala, zijn aan de kust van het eiland te vinden. Marsala is een zoete wijn waarbij net zoals port de alcoholische gisting wordt onderbroken door het toevoegen van alcohol. Het is het ideale aperitief of dessertwijn.

Lombardije

Lombardije is de Italiaanse regio waar risotto en polenta vandaan komen. Naast de bekendheid van het Gardameer, Comomeer en Lago Maggiore komen er ook wijnen uit dit Noord-Italiaanse gebied.

Geplaatst op 1 Reactie

Wijnland Nederland: wijn door innovatie en klimaatverandering

Nederlandse wijn Gelderland johanniter wijngaard Ludique

Wijn door innovatie en klimaatverandering

In Nederland drinken we gemiddeld 25 liter wijn per persoon. Eén procent van deze wijn komt uit Nederland, dat zijn twee wijnglazen per persoon. Wijn uit Nederland wordt steeds bekender. Dat is helemaal terecht, want Nederlandse wijn is van hoge kwaliteit. Het aantal flessen dat we maken is nog niet zo groot: gemiddeld 1.000.000. Dat is wat een grote wijngaard in Frankrijk maakt. Maar de Nederlandse wijn neemt toe in kwaliteit en kwantiteit  door de klimaatverandering.

Vroeger was Nederland te koud voor wijnbouw. Door de klimaatverandering en de verbeterde druiven is wijnbouw tegenwoordig mogelijk. Het belangrijkste is de toegenomen ervaring van Nederlandse wijnbouwers. Voorheen waren wijnboeren vooral hobbyisten die kleine oplages maakten. Door de professionalisering is er meer aandacht gekomen voor het maakproces van de wijn. Veel Nederlandse wijnboeren experimenteren met druiven, grond, hun wijngaard en het echte maakproces. De wijnboeren gingen de uitdaging aan en dat pakte goed voor hen uit.

De Nederlandse druiven

Nederlandse wijn Gelderland johanniter wijngaard LudiqueNederlandse wijn komt soms overeen met Duitse wijn. In Nederland worden druiven gebruikt die ook in Duitsland voorkomen. Twee derde van de wijn uit ons land is witte wijn en wordt gemaakt van voornamelijk johanniter, riesling en solaris. Ook zijn de auxerrois, müller thurgau (rivaner), acolon, dornfelder, helios en pinot gris aangeplant. Deze druiven worden gebruikt voor reguliere witte wijnen, mousserende Nederlandse wijn en dessertwijnen. De Nederlandse rode wijnen worden gemaakt van de cabernet cortis, cabernet cantor, regent of pinotin. Van deze druiven worden reguliere rode wijnen gemaakt. De lijst met alle toegestane druiven in Nederland vind je op de website van de RVO. De druiven in Nederland moeten vroeg rijp zijn omdat de winter hier vroeger invalt, in vergelijking met de winters in de typische wijnlanden. Ook moeten de druiven bestand zijn tegen ziektes zoals meeldauw, een schimmel.

Wijnbouw in Nederland

Al in de tijd van de Romeinen werd er in Nederland wijn verbouwd. Er is een beschrijving van wijngaarden in de buurt van Maastricht. Tot halverwege de 16de eeuw werd er in Limburg aan wijnbouw gedaan. Deze nam echter ook rond deze periode af vanwege een kleine ijstijd. Napoleon Bonaparte ging omstreeks 1800 hoge belastingen heffen op niet-Franse wijnen. Hij wilde dat er in zijn Frankrijk enkel nog Franse wijnen werden gedronken. Een groot deel van de wijngaarden in België en Nederland liet hij rooien. Tot vlak na de Tweede Wereldoorlog werd er in Limburg aan commerciële wijnbouw gedaan. Ook vandaag de dag is Limburg een belangrijke provincie voor wijnbouw. In de jaren zeventig is de Apostelhoeve als één van de eerste in het zuiden van Limburg wijn gaan produceren.

Andere provincies waar op grotere schaal druiven worden verbouwd zijn Gelderland, Zeeland, Brabant en Overijssel. In Nederland zijn er al een aantal keurmerken voor wijnen uitgebracht. De beschermde oorsprongsbenaming (BOB) of beschermde geografische aanduiding (BGA) worden door de RVO verstrekt. Voor een BOB moeten de druiven uit het specifieke gebied komen en moet er sprake zijn van bijzondere eigenschappen over het gebied. De beschermde wijngebieden in Limburg zijn:

  • Maasvallei Limburg 
  • Mergelland
  • Vijlen

In de provincie Gelderland:

  • Oolde (gemeente Lochem)

In de provincie Overijssel:

  • Ambt Delden. De drie toegestane druiven in Ambt Delden zijn: johanitter, solaris en sauvignon gris voor witte wijn en pinotin en regent voor rode wijn. De bodem in Ambt Delden is uniek en bestaat uit zand en leem. De bodem én de late oogst zijn uniek en geeft Ambt Delden een BOB-status.

Elke provincie in Nederland heeft haar eigen BGA-registratie. Hier geldt eveneens de eis van bijzondere eigenschappen die invloed hebben op de wijn. Ook moet minimaal 85% van de druiven voor de wijn uit die provincie komen. Op de kaart hieronder staan alle BOB- en BGA-wijngebieden in Nederland. Ook staat een groot aantal Nederlandse wijngaarden aangegeven. De tekst loopt onder de kaart door.

In totaal waren er volgens het CBS in 2017 92 commerciële wijngaarden in Nederland. Dit is een enorme toename: in 2003 waren er nog maar 30 wijngaarden in ons land. De provincie Gelderland staat bovenaan met 24 wijngaarden, gevolgd door Limburg met 22 en Brabant met 17. In de overige provincies is de andere 30% van de wijngaarden te vinden. In totaal zijn er 157 hectaren voor wijnbouw, dat is gemiddeld 1,7 hectare per bedrijf. Echter geldt voor de meeste Nederlandse wijnboeren dat zij ver onder het gemiddelde zitten.

Het Nederlandse terroir

Bodem Nederlandse wijn Wageningen UniversiteitMet terroir wordt de unieke combinatie van de ligging van de wijngaard met alle aspecten die daarbij komen kijken bedoeld. De grondsoort, het klimaat, de geplante druiven, hoe de wijnranken zijn aangeplant (noord-zuid of oost-west) en de helling zijn allemaal bepalend voor de wijn die van de druiven wordt gemaakt. Nederland heeft een zeeklimaat. Dit houdt in dat we relatief milde winters hebben en relatief milde zomers. Ons land is vlak, met in het zuiden van het land heuvels. In de Randstad zijn er weinig wijngaarden te vinden. In Gelderland liggen de wijngaarden vooral op een bodem van rivierklei (in de Betuwe en in de IJsselvallei) of zandgrond. Met name in de Achterhoek. Deze zandgronden zijn er ook in Overijssel. Hier ligt ook een deel van de IJsselvallei. In Brabant liggen de meeste wijngaarden op zandgronden. Alle wijngaarden buiten Limburg zijn nagenoeg bijna vlak.

Löss; vruchtbare grond in het zuiden van Nederland

De provincie Limburg is heuvelachtiger dan de rest van het land. Hier is buiten zandgronden en kleine hoeveelheden rivierklei rond de rivier de Maas nog een derde grondsoort te vinden: löss. Ook is deze grondsoort te vinden bij het Gelderse ‘wijndorp’ Groesbeek bij Nijmegen. Löss is een zeer vruchtbare bodemsoort die sinds de ijstijd in ons land ligt. Totaal anders dan de minder vruchtbare zandgronden in het noorden. Zandgrond is minder vruchtbaar omdat het water slecht vasthoudt aan het bodemoppervlakte. Voordeel van zandgrond is dat het goed de warmte vasthoudt. Dit kan in het koude Nederland voordelig uitpakken.

Ook zijn er wijngaarden te vinden in het hoge noorden. De wijngaarden in Friesland liggen op een bodem van zeeklei. Gronden van rivier- of zeeklei zijn slecht waterdoorlatend. Hierdoor is het goed vruchtbaar voor granen en knolsoorten zoals aardappels.

De toekomst van wijn uit Nederland

In vergelijking met wijnen uit andere Europese landen is Nederlandse wijn duur. Het werken in de wijngaard kost veel tijd. Arbeid en grond, twee belangrijke factoren, zijn duur in ons land. De nog niet hele grote opbrengsten per hectare en de kleine wijngaarden zijn een uitdaging. Door de toenemende kennis en ervaring zit er potentie in Nederlandse wijnen. Zeker als de gemiddelde temperatuur in ons land stijgt én als de wijnen meer bekendheid krijgen. Dit kan onder meer door het uitbreiden van het aantal BOB-gebieden.

Wijnspijs met Nederlandse wijn

Nederlandse wijn en Nederlands eten? Het kan. Denk bijvoorbeeld aan een johanniter of riesling met asperges van eigen bodem of forel. Een goede combinatie. Maar ook zeker een recept met zuurkool past prima bij deze wijnen. Duitse en Oostenrijkse wijnen passen ook goed bij Aziatisch eten. Hetzelfde geldt voor Nederlandse wijnen. De vaak milde smaak van de Nederlandse witte wijnen past goed bij de Indonesische keuken, met haar kruidige gerechten zoals rendang en babi pangang.

Bronnen

  • CBS (2018, 15 augustus). Wijnbouw in Nederland licht gestegen. Website: https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2018/33/wijnbouw-in-nederland-licht-gestegen
  • Kokshoorn, M (n.d.). Löss, in Geologie van Nederland, Naturalis. Website: https://www.geologievannederland.nl/landschap/landschapsvormen/loss
  • RVO (n.d.). Europese bescherming wijn. Website: https://www.rvo.nl/onderwerpen/agrarisch-ondernemen/agrarische-administratie-en-registratie/wijn-en-olijfolie/wijn/europese-bescherming-wijn
  • Wageningen Universiteit en Research (2017, 4 juli). Bodemgegevens van Nederland. Website: https://www.wur.nl/nl/nieuws/Alle-bodemgegevens-van-Nederland-gratis-als-open-data-beschikbaar.htm

Geplaatst op 3 Reacties

Wijnland Portugal, het land van de vrouwelijke wijnmakers

Port, vinho verde en madeira

Bij wijn uit Portugal denken de meeste mensen direct aan port. Maar er is zoveel meer uit het land met meer dan 250 autochtone druiven. Waar veel wijngebieden de Franse druiven én stijl gingen overnemen, bleven de Portugezen bij hun typische druiven en smaak. Dat was een goede investering in de toekomst! Want hun krachtige rode wijnen zijn door de Wall Street Journal bekroond als dé wijn van de toekomst.

Al 4.000 jaar wordt er wijn verbouwd in Portugal. Portugal grenst aan de oostkant aan Spanje en in het westen aan de Atlantische Oceaan. De belangrijkste steden zijn Lissabon en Porto. In Lissabon mondt de Taag (Tejo) uit in de Atlantische Oceaan en in Porto de Douro. Aan deze rivieren liggen ook een aantal van de belangrijkste Portugese wijnregio’s. De grootste wijngebieden zijn de Minho, waar de vinho verde vandaan komt, de Douro, de geboorteplek van port, de Dão, de Alentejano, de Algarve en de gebied rondom Lissabon.

Vrouwelijke wijnmakers

Portugal is het wijnland van vrouwen. Dit komt door de Anjerrevolutie van 1974. Vrouwen kregen na de dictatuur een gelijke positie aan de man. Hierdoor was het voor hen gemakkelijker om te studeren en gebruikelijker om als vrouw een fulltime baan te hebben. Dit zorgde ervoor dat in Portugal de man/vrouw-verdeling in de wijnbouw 50/50 is. Het hoogste percentage van alle wijn producerende landen. Vooral het percentage in het maakproces is hoog. Dit is een logische keuze, aangezien veel vrouwen beter kunnen proeven dan mannen. Buiten de grote portmerken zijn de meeste Portugese quinta’s familiebedrijven. Juist bij deze familiebedrijven is het percentage vrouwen hoog.

Portugese druiven

In Portugal zijn meer dan 400.000 hectares wijngaarden die tien miljoen hectoliter maken. Dit komt neer op 2.500 liter wijn per hectare. De meest aangeplante druif van Portugal is de Tinta Roriz, die beter bekend is als de tempranillo en die voorkomt in het hele land. De meest aangeplante witte druif is de fernão pires, ze is vooral populair in Noord-Portugal. Hier maken ze er witte Dourowijnen van of vinho verdes.

Portugal heeft veel autochtone druiven. De meest voorkomende druiven zijn: albarinho, fernão pires, encruzado en artinto. De rode druiven die in Portugal voorkomen zijn: touriga nacional, touriga Franca, tinta roriz (tempranillo), tinta amarela en baga. Er zijn nog heel veel meer Portugese druiven. Elke regio heeft haar eigen lokale druiven.

Anders dan in andere landen gebruiken de Portugezen lagares van graniet. Dit zijn een soort grote kruiken in de vorm van een ei. Hier worden de wijnen in gefermenteerd. Het komt in Portugal veel voor om daarna de rode wijnen in Franse eikenhouten vaten te laten rijpen. Uiteindelijk komt er een Portugese kurk op om de fles af te sluiten. Het land is het grootste productieland voor kurken. Veel van de vaten die voor port worden gebruikt worden uiteindelijk voor het maken van Schotse whisky gebruikt.

De wijnen in Portugal zijn divers. Van zware langgerijpte portwijnen tot frisse vinho verdes. Veel witte wijnen in Portugal zijn fris en licht van smaak. Voor vinho verdes worden onrijpe druiven gebruikt. Wijnen uit de Azoren hebben hetzelfde karakter. Rode wijnen zijn vaak zwaar. Houtgerijpte tinta roriz wijnen komen veel voort uit de Douro of de zware rode wijnen uit de Estremadura. Natuurlijk staat Portugal ook bekend vanwege haar versterkte wijnen: port, madeira en moscatel. Port en moscatel vind je in de Dourovallei. Moscatel is een wijn die op port lijkt, maar wordt van de witte muskaatdruif gemaakt. Madeira is een versterkte wijn van het eiland Madeira.

De classificaties in Portugal

Maar waarom waren normale Portugese wijnen lange tijd niet zo populair? Portugal exporteerde buiten port niet heel veel en de productie was jarenlang minder van kwaliteit. Sinds de jaren ’90 is daar verandering in gekomen: het werk in de wijngaard werd beter, maar vooral in de wijnmakerij werd alles geavanceerder. Dit kwam door de toetreding tot de Europese Unie, de verbeterde technieken van mensen die na de Anjerrevolutie terugkwamen en investeringen van de Wereldbank. Bij de toetreding tot de EU werden ook classificaties ingevoerd. Je hebt hierin vier classificaties:

  • Vinho de Portugal, dit geldt voor alle wijnen uit heel Portugal.
  • Vinho Geregional/Indicação Geográfica Protegida (IGP). Dit zijn de Portugese landwijnen. Op het etiket mogen de namen van de druiven en het jaartal genoemd worden.
  • Indicação de Provenciência Regulamentada (IPR). Hierbij gaat het om het gebied waar het uit komt. Als een wijn een DOP wil worden, moet de wijn eerst vijf oogstjaren in deze categorie blijven.
  • Denominação de Origem Protegida/Controlado (DOP/DOC). De hoogte classificering voor kwaliteitswijnen uit een gebied, op basis van ligging, bodem en klimaat. Ook maken de stijl en de druiven hier uit.

Daarnaast kan er bij DOP-wijnen nog een aantal extra kwaliteitsaanduidingen gebruikt worden:

  • Reserva, een vatlagering van minimaal 2 jaar voor witte wijnen en 3 jaar voor rode wijnen.
  • Garrafeira, voor witte wijnen met minimaal anderhalf jaar vatlagering en 9 maanden flesrijping. Rode wijnen moeten minimaal 2 jaar vatlagering en 2 jaar flesrijping hebben. Ook geldt er bij rode wijnen een minimaal alcoholpercentage van 12.5%.
  • Nobre, voor witte wijnen met minimaal 2 jaar vatlagering en 4 jaar voor rode wijnen.

De toetreding tot de EU in 1986 bracht niet alleen meer moderniteit in de wijnbouw. Ook kwamen er meer afgebakende gebieden. De Douro was al het eerste afgebakende gebied met een keurmerk in de wereld, maar verder waren er amper afbakeningen in Portugal. De regels die werden ingevoerd komen overeen met de wetten zoals die in Frankrijk en Italië gelden. Vooral in het noorden van Portugal wordt veel wijn gemaakt. Uit het zuiden komt wijn, maar in veel gebieden is het te warm en te droog voor wijnbouw. Door de klimaatverandering trekt deze grens steeds verder naar boven. In het noorden bevinden zich de twee grootste en belangrijkste wijngebieden van Portugal: de Douro is het belangrijkste wijngebied.

Douro

De Dourovallei is het wijngebied waar voornamelijk port en rode wijnen vandaan komen. Het is het bekendste wijngebied en het is ook het eerste afgebakende wijngebied met kwaliteitskeurmerk in de wereld. Ze maken er met name rode wijnen en port. Ook is het een heel mooi gebied: het is door Unesco op de Werelderfgoedlijst gezet. Meer over de Douro en haar wijnen vind je hier.

Minho

minho vinho verde wijn mafesousa kleine fles Portugese wijnMinho, waar vinho verde vandaan komt is het grootste wijngebied van Portugal. In deze regio maken ze vooral witte vinho verdes. Het is de regio ten noorden van Porto en de Spaanse grens. Uit dit wijngebied hebben wij de Mafesousa. Dit is een wijn die sterk lijkt op een vinho verde.

Alentejo

Het zuiden is in veel gevallen te warm en te dor voor wijngaarden. Het ligt aan de Spaanse grens, landbouw is er mogelijk door de rivier de Taag die door het gebied stroomt. Er groeien veel kurkeiken die gebruikt worden voor de kurken om de flessen mee te dichten. Het voordeel van de hitte is dat ze er al vroeg starten met oogsten. Alentejo heeft 13.000 hectaren en ze produceren wijnen met een volle fruitsmaak van de autochtone antão vazdruif.

Algarve

De Algarve is het gebied om Faro en Albufeira. De ligging aan de Atlantische Oceaan geeft de Algarve genoeg koelte en vocht. Door de meer dan 3.000 zonuren groeien druivenranken hier goed. De bergen tussen de kust en het binnenland blokkeren de hete wind.

Dão en Bairrada

Deze regio’s zijn de oudste wijnbouwgebieden van Portugal en ligt tussen Lissabon en Porto. De gebieden maken vooral rode wijnen die vaak lang moeten rijpen voordat ze gedronken kunnen worden. In de Dão is de bodem van graniet. Dit is ontstaan door gestold magma in de aardkorst. Graniet is een harde steensoort die slecht waterdoorlatend is.

Estramadura en Setúbal

De Estremadura heeft de meeste wijnmakers van Portugal. Echter het gemiddelde bezit is nog geen hectare. Setúbal ligt aan de monding van de Taag (Tejo). De wijnregio ligt dicht bij Lissabon, wat ze een goede verkooppositie oplevert.

Porto

Porto is de stad waar vroeger port vandaan kwam. Tegenwoordig is het niet meer verplicht om port in Porto te bottelen. Maar nog steeds staan hier de huizen van de grote portmerken. Nog steeds is dit het handelscentrum van port en wijn. Voor wijnliefhebbers is het de plek waar je met gemak veel wijnproeverijen kunt bijwonen.

Madeira

Madeira is een Portugees eiland voor de Afrikaanse kust en waar vooral Madeira wordt geproduceerd. Het is een versterkte wijn die vroeger al door handelsschepen werd meegenomen. Het klimaat op het eiland Madeira is mild en heeft veel invloed van de Atlantische Oceaan. Ze hebben er autochtone druiven zoals de sercial, de  boal en de terrantez. Deze groeien in pergola’s.

Azoren

De Azoren is een eilandengroep in de Atlantische Oceaan. De 9 eilanden, op 2 uur vliegen vanaf het vasteland, produceren ook wijn. De vulkanische eilanden hebben een mild en wisselvallig klimaat. De gebruikte druiven zijn ook te vinden op het vasteland, maar door de vulkanische bodem krijgen ze een mooie minerale smaak.

Bronnen:

  • Johnson, H. & Robinson, J. (2011). Wijnatlas. Octopus Publishing Group, Londen.
  • Opaz, G., (n.d.). How are women uniting Portugal through wine? Catavino. Website: https://catavino.net/how-are-women-uniting-portugal-through-wine/
  • Prates, J. (2019). Soul Wines Presentation, Vila Real, October 2019. Nervir, Vila Real.
  • Teague, L. 2019, 24 oktober. The 5 wines we should be drinking more of, Wall Street Journal. Website: https://www.wsj.com/articles/the-5-wines-we-should-be-drinking-more-of-11571924754?mod=cx_life&cx_navSource=cx_life&cx_tag=contextual&cx_artPos=5#cxrecs_s
  • Wines of Portugal, (n.d.), meerdere pagina’s, website: http://www.winesofportugal.com/
Geplaatst op 1 Reactie

De Dourovallei, het bekendste wijngebied van Portugal

De Douro Dourovallei port rode wijnen

Douro, veel meer dan port

De Dourovallei is het wijngebied waar voornamelijk port en rode wijnen vandaan komen. Het is het bekendste wijngebied van Portugal, maar niet het grootste. Plus het is het eerste afgebakende wijngebied met kwaliteitskeurmerk in de wereld. Toen de Portugese overheid na de verwoestende aardbeving van 1755 in Lissabon geld nodig had, gingen ze op zoek naar een goede manier om dat geld te vergaren. Wijn was het product dat het meeste geld zou opbrengen. De wijnverkoop moest Lissabon er weer bovenop helpen.

Om dit te realiseren kopieerden de Portugezen het idee van het Hongaarse gebied Tokaj. Hier waren ze een paar jaar daarvoor een geografische afbakening gaan gebruiken. De Hongaren gebruikten dit om de wijnverkoop te stimuleren. Naast de afkomst stelden de Portugezen het productieproces en ook de druivensoorten vast. De Douro met haar portwijnen kreeg het keurmerk om zo de verkopen te kunnen verhogen. Veel van de port ging naar het Verenigd Koninkrijk en Nederland. Om dit goed te controleren werden porthuizen die wilden exporteren verplicht zich te vestigen in Vila Nova de Gaia, de stad die tegenover Porto ligt. De nieuwe status van port werkte en zo werd het de meest verkochte wijn wereldwijd in die periode. Maar de regio is niet alleen de versterkte rode wijn, ze is veel meer.

Wijnbouw op terrassen

Douro wijnbouw terrassen rode wijn port Teoria wijngaardDe Douro heeft haar naam te danken aan de rivier. Ze ontspringt in het noorden van Spanje en gaat via het Spaanse wijngebied Ribera del Duero richting Portugal. De rivier mondt uit in de stad Porto. De Douro is in Portugals ook de bekendste wijnregio en heeft 44.005 hectaren (10% van Portugal). Hier verbouwen 25.668 wijnboeren druiven op 127.275 plots. Een plot is een stuk wijngaard. Dit houdt in dat elk plot gemiddeld 0,35 hectare is. Dat is heel klein en heeft twee oorzaken: het Portugese erfrecht dat er voor zorgt dat elk kind de helft krijgt. Daarnaast vormen heuvels en dalen de regio. Door de hoogteverschillen liggen wijngaarden niet aan elkaar. Ze liggen verspreid op de heuvels en zijn uit ‘terrassen’ gemaakt. Het wijngebied is verdeeld in drie subregio’s: Baixo (lage) Corgo, Cima (hoge) Corgo en Douro Supérior, het hoogste gedeelte in de rivierloop. De Corgo is de tweede belangrijkste rivier, de belangrijkste is natuurlijk de Douro.

De rivier de Douro (wat ‘van goud’ betekent) vormt de belangrijkste levensader voor de gebied. In de middenstroom van de rivier bevindt zich de helft van de wijngaarden. De wijngaarden zijn de leveranciers van de goede wijnen van de regio. Om echte Dourowijnen te maken zijn er drie belangrijke aspecten: de grond, het klimaat en de druiven.

De bodem en het klimaat

De grond is het eerste belangrijke aspect voor de Douro. Het gesteente is schist met her en der graniet. Schist is een metamorf gesteente dat bestaat uit verschillende dunne laagjes gesteente op elkaar. Dit gesteente is te vinden in meer Zuid-Europese landen. Kenmerkend aan schist is dat het de warmte goed in de grond houdt. Vroeger was het lastig om het land rijp te maken voor wijnbouw, vanwege de steile hellingen en vooral ondergrond van vooral steen. Het gebrek aan grond is  voor wijnstokken perfect. Het zijn sterke planten die betere vruchten dragen als de plant hard moet werken om te groeien. Door het maken van terrassen tegen de hellingen op kon men de kleine hoeveelheden grond samenbrengen. Dit kwam ten goede aan de planten omdat de grond niet meer wegspoelde tijdens regen. Ook was dit vele malen praktischer voor de boeren die zo makkelijker bij de planten konden komen. De terrassen zijn vaak niet meer dan anderhalve meter breed. Vanwege dit unieke karakter en uitzicht is de Dourovallei uitgeroepen tot Unesco Werelderfgoed in 2001.

Het tweede belangrijke aspect is het klimaat van de Douro. Het gebied is heuvelachtig, de bergen beschermen de dalen en zorgen voor koude winters en droge hete zomers, typisch voor een landklimaat. Dit is aan het veranderen door de klimaatverandering. Doordat de bergen sommige dalen behoeden voor sommige weersoorten, zit er veel verschil tussen de dalen. Het merendeel van de wijngaarden ligt op een hoogte tussen de 500 en 600 meter.

De druiven en het klimaat

Het derde aspect zijn de druiven: in de regio gebruiken de boeren ruim 80 verschillende druivensoorten. Voor rode druiven zijn dit de touriga nacional, de tinta roriz (tempranillo), de tinta amerla en de touriga francesa. Voor de witte druiven zijn dit de malsavia fina, viosinho en de donzelinho. Van de druiven maken ze port en reguliere wijnen. De ports die er gemaakt worden zijn: Ruby, Tawny, Colheita, Witte port, Pink port, Late Bottled Vintage (LBV) en Vintage ports. De reguliere wijnen zijn:

  • Witte Douro, voornamelijk droge en zachte wijnen gemaakt van de malsavia fina. Voornamelijk blends die vol van smaak zijn. Een enkele producent maakt monocepages.
  • Rode Douro, het ‘bijproduct’ van port van de tinta roriz, de touriga ancional en de touriga Franca. Hiervoor worden met name blends gebruikt. Ze zijn over het algemeen vol van smaak, worden op hout gelegd maar zijn jong veelal prima te drinken. Er zijn overeenkomsten met de Ribera del Duero en de Rioja in Spanje.
  • Douro Rosé. Rosé’s worden gemaakt van blauwe druiven die heel kort worden vergist met de schillen erbij.
  • Espumante (mousserende wijn). Deze worden voornamelijk van witte druiven gemaakt, maar het is toegestaan rode druiven te gebruiken. Veel boeren gebruiken voor de mousserende wijnen de champagnemethode.
  • Douro Moscatel. Dit is de meest onbekende wijn van de Douro. Deze wijn lijkt erg op een witte port, maar wordt van alleen witte druiven gemaakt. Het is een versterkte wijn, maar heeft een totaal andere smaak dan witte port. Ze wordt veel gebruikt voor wijncocktails samen met tonic.

Als de drie aspecten kloppen wordt het gecontroleerd door het Instituut van de Douro. Het Instituto dos Vinhos do Douro e do Port controleert elk jaar elke wijn en doet steekproeven van de wijnen wereldwijd. Zij geven ook de bekende zegels die om wijnen uit de Douro zitten. Als de wijnen en ports ook gebotteld zijn in de Douro mag het keurmerk van een Dourowijn of Douroport erop. Dit instituut kan ook een vintagejaar uitroepen. Dit gebeurt alleen wanneer de helft van alle portproducenten een vintage instuurt die ook daadwerkelijk tot een vintage wordt bekroond.

Nieuwe tijden voor Dourowijnen

Tegenwoordig is het niet meer verplicht alle port naar Porto te brengen. Hierdoor kunnen wijngaarden zelf hun eigen port en Dourowijnen maken. Sinds de jaren ’90 zijn er twee grote veranderingen geweest in de Douro. Niet alle druiven worden meer verkocht aan de grote portmerken. Steeds meer boeren maken zelf reguliere wijnen met het keurmerk ‘Douro’ op het etiket. Deze reguliere wijnen zijn in opmars. Portwijnen worden steeds minder verkocht vanwege het hoge percentage alcohol. Deze ontwikkelingen zijn er sinds Portugal weer alles op orde heeft na het regime van dictator Salazar. Veel Portugezen trokken tijdens zijn presidentschap naar het buitenland.

Na de Anjerrevolutie in 1974 kwam er een einde aan dit tijdperk. Vooral zij die in de wijnindustrie werkten konden perfect terecht in Frankrijk en Italië. Na de toetreding tot de EU in 1986 kwamen veel mensen terug. De Portugezen die elders in de wijnindustrie werkten namen de nieuwe technieken die ze hadden leren kennen mee terug naar hun vaderland. Mede door de Wereldbank verstrekte leningen konden boeren de productie vernieuwen.

De oogst is het belangrijkste moment van het jaar. In de Douro wordt dit traditiegetrouw uitgebreid gevierd. Elke quinta organiseert haar eigen feest waarop de druiven soms nog steeds met de voeten worden gestampt. In Nederland drinken we 9.500.000 liter wijn uit de Douro, waarmee we het derde land zijn dat de wijn uit deze regio drinkt. Port is bij ons van oudsher favoriet door ons handelsverleden.

Wijnspijs: port, wijn en kaas

Port past goed bij kazen en desserts. Maar het is ook een lekkere drank om rustig van te genieten. Witte Dourowijnen passen goed bij typisch Portugese visgerechten zoals bacalhau of gegrilde vis. De lichtere rode wijnen zijn lekker bij varkensvlees of gegrilde kip. Voor bij wild passen de zware rode wijnen het beste.

Voor wie Portugal zelf bezoekt gaat een nieuwe wereld open. In Porto zelf kan je in Vila Nova de Gaia met gemakt een proeverij doen bij verschillende porthuizen. Vila Real, op een uur afstand van Porto, is een perfecte uitvalsbasis. Uiteten gaan is er relatief goedkoop. En er zijn veel mogelijkheden voor wijnproeverijen. Natuurlijk kun je er ook altijd voor kiezen om zelf op een quinta te slapen. Veel quinta’s hebben een Bed & Breakfast.

Geplaatst op Geef een reactie

Hoe kun je rode en witte wijn bewaren?

Iedereen krijgt weleens een lekkere fles wijn cadeau of je koopt zelf een doos wijn. Je kan niet alles in één keer opdrinken. Je zit vast weleens met de vragen: wanneer je hem het beste kan drinken en hoe bewaar je de flessen wijn?

Koelen; dé truc voor de lekkerste wijn

De meeste wijnen in de supermarkt, slijter of webshop zijn ‘op dronk’. Dit houdt in dat je ze meteen kan drinken. Het beste kan je witte wijn goed koelen (3 uur in de koelkast) en rode wijn zo’n 30 minuten. Dan smaakt rode wijn net iets beter dan wanneer je hem op kamertemperatuur drinkt.

Maar hoe doe je het als je de wijn niet meteen gaat drinken? Het klopt dat je sommige wijnen heel lang kan bewaren. De wijnen die je heel lang moet bewaren om ze beter te laten smaken zijn er maar een paar. Het gaat hierbij vooral om zware rode wijn met houtrijping. Denk bijvoorbeeld aan een zware Bordeaux, Rioja of wijn uit Toscane van goede kwaliteit. Tussen de 3 en 8 jaar is dan prima om aan te houden. Tenzij het etiket iets anders aangeeft. De website van de wijngaard biedt vaak ook uitkomst.

Witte wijnen drink je het liefst zo jong mogelijk. De smaak blijft dan fris, waardoor je het meeste waarde voor je wijn krijgt.

Wijnrek: leuk, maar ook handig?

Zowel witte en rode wijn die je jong moet drinken als wijn die je even kan laten liggen kun je het beste in het donker bewaren. Het liefst ook nog op een koude plek (10 – 15 graden) met stabiele temperatuur. Nog een stapje verder: leg ze liggend neer en in een ruimte die geen sterke geur heeft.

Maar waarom? Temperatuur, licht en lucht beïnvloeden wijn. Het beste is als deze drie factoren zo min mogelijk invloed uitoefenen op de wijn. Een wijn die je in de woonkamer in een wijnrek legt is natuurlijk hartstikke leuk en mooi om te zien. Maar het is niet altijd even gunstig vanwege de invloed van temperatuur en licht.

Hoe kun je wijn lang bewaren?

Niet iedereen heeft natuurlijk een kelder of wijnklimaatkast. Wat je wel kan doen is je wijn in de koelkast leggen. Ook rode wijn. Door de lage temperatuur ontwikkelt hij minder snel en kun je hem dus ook langer bewaren. Ook ligt hij hier altijd in het donker. Een andere optie is in een piepschuimdoos. In piepschuim komt er geen licht bij en blijft de temperatuur redelijk stabiel.

Wijn kun je dus lang bewaren, maar het beste is als je hem zo snel mogelijk drinkt. Witte wijn drink je het beste uit de vorige oogst of de oogst daarvoor. Dit geldt ook voor rosé en rode wijnen die je jong moet drinken. Zware rode wijnen kun je tussen de 3 en 8 jaar na de oogst drinken. In een kleine fles ontwikkelt de wijn sneller, waardoor hij sneller ontwikkelt en je hem eerder kan drinken.  Als je wijn wil bewaren kan dat het beste in magnums. In magnums zit verhoudingsgewijs minder lucht dan in een kleine fles, waardoor de ontwikkeling minder snel gaat.

Voor meer tips over hoe je van wijn kan genieten komen langs op onze Instagram.

Geplaatst op 1 Reactie

De geschiedenis van wijn: hoe oud is wijn en waar komt het vandaan?

In de bijbel, in kunst of oude verhalen: overal is er wijn! Maar sinds wanneer komt het overal voor? Waar wijn vandaan komt is lastig. Maar wat was de reis van wijn geweest door de geschiedenis heen?

Wijnlanden: Georgië en Armenië

Wijnbouw begon ongeveer 8500 jaar voor Christus in de Kaukasus, het gebied dat nu Georgië en Armenië is. In de eeuwen erna heeft de wijnbouw zich verspreid naar het Midden-Oosten rondom de Nijldelta, Mesopotamië en Griekenland. Rond 1000 voor Christus  kregen ook het huidige Spanje, Portugal, het zuiden van Frankrijk en Italië de smaak te pakken.

De Romeinen

Tijdens het Romeinse Rijk heeft de verspreiding van wijn een toevlucht genomen. Door hun grote rijk nam het aantal plekken waar wijn werd verbouwd en gedronken toe. De Romeinen stichtten hun eigen handelscentra voor wijn in de veroverde gebieden zoals Nederland en Duitsland. De Romeinen waren ook de eerste die wijnen onderscheidden door namen te geven aan de verschillende soorten. Omdat de kennis van het wijnmaken nog niet uitgebreid was werd er vaak nog het een en ander aan de drank toegevoegd, zoals kruiden of honing. Wijn waren vroeger veel zoeter dan tegenwoordig!

Het Romeinse Rijk bestond inmiddels niet meer, maar in de middeleeuwen verfijnden de monniken de kunst van het wijnmaken. Karel de Grote was zo’n fan van wijn dat de verspreiding van de wijnbouw in Duitsland en Frankrijk een warm hart toedroeg door het bouwen van kloosters. Kennis over wijn kon zo ontwikkeld worden. Wijngaarden werden onderhouden en uitgebreid door de monniken.

De Middeleeuwen: de wijnhandel begon!

De wijnhandel nam toe. Vanaf het einde van de Middeleeuwen gingen ook de Hollanders en de Engelsen zich bezig houden met deze handel. In delen van Europa waar geen wijn verbouwd kon worden, konden ze het nu wel drinken. Doordat wijn een herkomst had, ging dit ook een rol spelen. Gebieden werden afgebakend, werden enkele druivensoorten kenmerkend voor bepaalde streken. Eigenlijk de voorloper van de beschermde oorsprongsbenaming (BOB) of beschermde geografische aanduiding (BGA). Een paar eeuwen later werd de wijn bewaard in goed afsluitbare flessen. Dit was goed voor de levensduur van de wijn. Deze manier van bottelen werd ook steeds goedkoper. Ook kwam men ook tot de ontdekking hoe je champagne kan maken. Dit komt door de tweede gisting die in de fles plaatsvindt.

Wijnbouw in Nederland

Al in de tijd van de Romeinen werd er in Nederland wijn verbouwd. Er is een beschrijving van wijngaarden in de buurt van Maastricht. Tot halverwege de 16de eeuw werd er in Limburg aan wijnbouw gedaan. Deze nam echter ook rond deze periode af vanwege een kleine ijstijd. Napoleon Bonaparte ging omstreeks 1800 hoge belastingen heffen op niet-Franse wijnen. Hij wilde dat er in zijn Frankrijk enkel nog Franse wijnen werden gedronken. Een groot deel van de wijngaarden in België en Nederland liet hij rooien. Tot vlak na de Tweede Wereldoorlog werd er in Limburg aan commerciële wijnbouw gedaan. In ons blog over Nederlandse wijnbouw lees je meer over wijn in Nederland.

In de 19e eeuw wordt Europa echter geteisterd door plagen die de druivenplant aantast. Boeren vertrokken naar andere gebieden waar nog amper wijnbouw was, zoals Rioja, of gebieden en druivensoorten werden vervangen en opnieuw aangeplant. Dit had een grote impact op de Europese wijnindustrie. Door deze plagen worden vandaag de dag nog steeds Amerikaanse onderstokken gebruikt in de wijngaarden omdat deze resistent zijn tegen sommige plagen. Daarentegen wordt het maken van wijn professioneler door preciezere techniek en industrialisering. Tegelijkertijd komt de wijnindustrie van de “nieuwe wereld” steeds meer op in de 19e eeuw, maar er is pas echt sprake van aansluiting op de Europese markt sinds eind vorige eeuw.

Rosé: een jonge wijn!

De professionalisering vindt je ook terug in de beschermde herkomstgebieden die sinds de 20e eeuw bestaan. Wijn wordt op steeds grotere schaal geproduceerd en daarmee wordt het productieproces steeds beter en nauwkeuriger. Andere technieken deden haar intreden: rosé ontstond door de contacttijd met sap en schil na het persen in te korten. Er kwamen varianten van druiven bij die beter bestand waren tegen koude gebieden, zoals de johanniter. Opslag en temperatuurcontrole speelden een grote rol om de kwaliteit van wijn beter te maken.

Niet alleen de wijn is veranderd in de tijd, ook de fles werd anders. Maar ook hoe we naar wijn zijn gaan kijken. Net zoals alles, blijft wijn altijd veranderen. Gelukkig valt er nog genoeg voor iedereen te ontdekken!

Geplaatst op Geef een reactie

Waarom wil je bij Halfes wijn kopen?

  1. Wij verkopen kleine flesjes wijn van 37,5cl. Dit doen we omdat we zagen dat veel mensen willen genieten van een paar glazen wijn, maar een normale fles van 75cl teveel is.
  2. Lekker makkelijk, want dan hoef je niet met een volle doos te sjouwen. En we zijn ook een groothandel voor wijn; verkopen flessen aan slijters en speciaalzaken.
  3. Wij hebben geen aanbiedingen. Wijn en korting vinden wij niet zo’n goede combinatie. Wij willen dat iedereen verantwoord omgaat met alcohol, dus wij ook. Plus: wijn is geen goedkoop product en daar vragen we een eerlijke prijs voor.
  4. Wij verkopen bijzondere wijnen, zoals onze rosé uit Bordeaux die eigenlijk een clairet is.
  5. Wij selecteren en importeren onze wijnen zelf. Hierdoor kunnen wij de beste kwaliteit waarborgen en hebben we een uniek assortiment. Wij maken keuzes op basis van een proefgroep. 20 enthousiaste wijndrinkers bepalen met ons welke wijn we in ons assortiment op te nemen tijdens een grote wijnproeverij.
  6. Je kan wijn drinken van de mooiste wijngaarden én de leukste wijnboeren. En al onze wijnboeren selecteren we naast smaak natuurlijk ook op basis van hoe zij omgaan met de natuur, de mensen en de druiven. Zoals Tenuta la Luna del Vesuvio van onze Turchese en Rosso. Binnenkort komen we met een uitgebreid blog over onze wijnboeren.
  7. Vandaag besteld, morgen in je glas! Wil je het meemaken? Bestel ons Herfst Wijnpakket hier!
Geplaatst op Geef een reactie

Wijnregio: Campanië, de streek van Napels, pizza en mozzarella

Campanie Italië rode wijn Vesuvius druiven vakantie Wijn uit het Campanië in Italië is niet zo bekend, maar misschien wel de lekkerste. Campanië is de regio van goede wijn, pizza, Napels en mozzarella. Dé plek van La dolce vita, het goede Italiaanse leven. Campanië staat bekend om haar schoonheid van de Almafikust. En om haar culinaire hoogstanden. Je vindt hier de beste pizza, mozzarella, zeevruchten, citroenen en tomaten. Een lange, maar mooie lijst. Het mooie is: deze heerlijke producten gaan dan ook goed samen met de wijnen die ze maken. Want ook druiven doen het goed in de omgeving van Napels. Als je aan Italiaanse wijn denkt dan komt Campanië niet als eerste in je gedachten op. Maar de regio heeft al een eeuwenoude wijncultuur en dat wisten de Romeinen al: Campanië lekkere wijnen te bieden.

Romeinse tijd

In de Romeinse tijd was Campanië de belangrijkste wijnregio van het Rijk. Het stond in het Middellandse Zeegebied bekend om haar goede wijnen. Vooral vanwege de gunstige ligging van de regio op de handelsroutes en havens. Hierdoor maakten veel landen kennis met de wijnen van het gebied. De ‘lucullus’ wist waar hij moest zijn: in de regio van Napels.

Vesuvius gooide roet in het eten

De uitbarsting van de Vesuvius gooide letterlijk roet in het eten. Het legde niet alleen Pompeï in as. Ook had het voor de landbouw veel gevolgen. De wijnen die toen gemaakt werden kunnen boeren niet meer maken. Toch zijn er veel pogingen gedaan om deze wijnen weer te maken. Deze pogingen en de ‘frisse start’ zorgen wel dat de Campaniërs zichzelf herontdekt hebben. Tegenwoordig maakt de toch minder bekende regio heerlijke wijnen.

De druiven en wijnen van Campania

De wijnboeren in Campanië maken lekkere wijn. Vooral veel rood, maar ook veel witte wijnen, die natuurlijk goed bij de zeevruchten passen. De aglianico is de bekendste druif voor rode wijn. De meeste rode wijnen worden gemaakt van deze druif. 

Voor witte wijnen zijn er veel meer druiven: falanghina, fiano en greco di tufo. Deze laatste druivensoort is waarschijnlijk door de Grieken naar dit wijngebied gebracht. Veel grond in dit deel van Italië is vulkanisch. De uitbarstingen geven nu het voordeel dat de grond goed vruchtbaar is. Van deze wijnen maken ze lokale landwijnen, de IGP-wijnen. Maar ook Lacryma di Christi. Letterlijk vertaald: de tranen van Christus. Volgens de legende zag hij het gebied vanuit de hemel en liet hij toen een traan van geluk. 

Italiaanse rode wijn Vesuvius Campanie Italië fles glas

De druiven uit deze regio groeien op de vulkanische hellingen van de Vesuvius. Ook groeien er druiven op de eilanden in de Tyrreense zee. De vulkanische gronden dichtbij de zee heeft een goede invloed op de druif. De wijn van de druiven van deze eilandjes wordt vooral door de makers zelf opgedronken. Boerenfamilies met een kleine productie. Een kleinschalige productie zie je overal terugkomen in het zuiden van Italië. Veel wijngaarden, azienda’s genoemd, produceren bijvoorbeeld ook tomaten of fokken bijvoorbeeld buffels voor mozzarella.

Pizza…

De wijnen afkomstig uit Campanië passen goed binnen de rijke culinaire traditie van de Napolitanen. En zij weten wat genieten is. Bij pizza drink je bier. Maar een glas goede wijn is ook niet verkeerd. Natuurlijk ook met pasta’s, mozzarella en groenten. Je kan het zelf proberen! Onze nieuwe kleine flessen Italiaanse wijn komen uit Campanië: de Luna Turchese en Luna Rossa.

Tenuta del Vesuvio, waar onze wijnen vandaan komen is ook een familieboerderij. De wijngaard ligt op  de Vesuvius. Door de vulkanische grond is het vruchtbaar. Er komen geweldige wijnen vanaf. Niet alleen omdat de wijnranken op goede grond staan. Het uitzicht is adembenemend.

Wil je nu in Italië zijn? Met ons Herfst Wijnpakket bestel je 12 heerlijke flesjes wijn waardoor je zo je vakantiegevoel te pakken hebt. Vandaag besteld, morgen in je glas!

Geplaatst op Geef een reactie

Hoe wordt wijn gemaakt?

Hoe wordt wijn gemaakt? Misschien wel de belangrijkste vraag bij elke wijnproeverij. De druiven worden groeien lekker onder de Italiaanse of Franse zon, en dan?

De druiven worden geoogst…

Als in de herfst alle druiven worden geoogst, is het topdrukte in de kelder en moet alles klaarstaan. De machines moeten schoon zijn om de duizenden liters te verwerken. De druiven worden gekneusd en in een vat gedaan om te gisten. Hierdoor komen de smaken vrij die onder en in de schil zitten. Bij witte wijn worden de schillen direct weer weggehaald, maar bij rode wijn blijven de schillen lang zitten. De schillen zorgen namelijk voor de kleur in wijn. Druivensap is namelijk van zichzelf wit/geel.

Op gegeven moment drijven de schillen bovenop de massa, maar ze mogen niet uitdrogen. Daarom wordt het geheel regelmatig omgeroerd. Vaak gaat dit nog met de hand: een grote kromme stok zorgt ervoor dat alles goed vermengd wordt. Hierna start het chemische proces; de vergisting.

Jonge wijnen

De eerste gisting waar het product mee te maken krijgt, is de alcoholische gisting. Suikers worden omgezet worden in alcohol met als resultaat jonge wijn. Een wijn die vaak al heerlijk is, zoals de Mafesousa. In sommige jonge wijnen kunnen veel appelzuren zitten en dan is een tweede gisting nodig, de malolactische gisting. Appelzuren veranderen naar melkzuren voor een zachtere smaak. De tweede gisting is januari al goed op gang. Met constante supervisie en analyse houdt de wijnmaker de zuurgraad goed in de gaten. Zo krijgt wijn de perfecte smaak. De wijn zit dan in grote roestvrijstalen tanks.

Als de gisting is voltooid, is het tijd voor de klaring. Wijn wordt dan helder gemaakt. Zo worden bacteriën en gist verwijderd. Hiervoor kan onder andere geklopt eiwit zoals bij onze Lacaze, gelatine of bentoniet, een soort kalk en klei. Dan is een wijn veganistisch zoals de Noemus en de Teoria Reserva. Bij witte wijn wordt dat niet gedaan. Dit komt omdat de wijn niet veel appelzuren bevat, daar volstaat een normaal filter.

Wijnvaten: een wereld van verschil

Wijn zit in luchtdichte vaten, maar na deze periode brengt de boer de wijn bewust in contact met zuurstof. Boeren doen dat door middel van het oversteken van wijn, oftewel het overhevelen of –pompen van wijn om verder ongewenst bezinksel te scheiden. De wijn kan een aantal keer worden overgestoken, afhankelijk van de soort wijn.

Als de wijnen goed zijn blijven ze rijpen in vaten. Maar dat hoeft niet. In Portugal gebruiken ze voor veel wijnen lagares, een soort grote granieten eieren. Rode wijn die in houten vaten ligt, gaat in de vaten om daar een paar maanden tot jaren te blijven liggen. Hierna worden de flessen gebotteld. Het soort hout, hoe nieuw het hout is en het formaat van het vat maken allemaal uit. Alle factoren hebben invloed op de smaak van de wijn en kunnen van hetzelfde druivensap totaal andere wijn maken. De exacte tijd in het vat hangt af van onder meer de soort wijn en de efficiëntie van de bottelarij. Na de botteling blijft wijn vaak nog een korte tijd in de fles rijpen. Dan krijgt de wijn zijn optimale smaak.

Natuurlijk zijn er verschillen per gebied in verband met zoals temperatuur en vochtigheid. Op het zuidelijk halfrond vindt alles zes maanden eerder per jaar plaats. Dan kan je nu genieten! Het Amerikaanse Wine Folly heeft bij alle stapjes ook foto’s staan.

Geplaatst op 2 Reacties

In de wijngaard

Eén klik op de knop en de volgende dag heb je een aantal van onze heerlijke kleine flesjes wijn bij je thuis. Maar voordat de wijn in de fles zit, is er een heel proces aan voorafgegaan. Hoe gaat het in de wijngaard? Wat doet de wijnmaker tot aan de oogst; hoe wordt een druif precies wijn gemaakt? We vertellen je alles over de wijngaard.

Biologische wijnbouw

Op de wijngaard moet de druif gaan groeien aan de wijnranken. In de wintermaanden gaat het vooral om het onderhoud van de wijngaard. De ranken worden gesnoeid, de boer zorgt dat alle planten stevig staan en de grond wordt omgeploegd. Zo komt er meer lucht in de grond en dat is goed voor de groei. Dit kan machinaal gebeuren, maar ook door paarden. Sommige boeren geven een voorkeur aan het gebruik van paarden voor het omploegen om zo geen bodemdaling te krijgen door het gewicht van de tractor. Deze methode wordt vaak in de biologische wijnbouw gebruikt. Bij onze wijnen uit Tursan, de Esprit de Tursan en de Impératrice Eugénie wordt het land omgeploegd met een paarden. Alles om de druif de perfecte start te geven.

Vorst kan een perfecte start echter belemmeren. Om te zorgen dat de vrieskou de plant niet aantast, kan de boer de jonge druif op verschillende manieren beschermen. Sommige boeren spuiten water op de knoppen zodat er een beschermend ijslaagje overheen komt. Andere boeren zetten een verhitter in boven de planten.

In april staan de planten in volle bloei. Ze daarom nog een keer gesnoeid om de kleine druifjes al het zonlicht te geven dat ze nodig hebben. Meer zon zorgt voor een rijpere druif met een hoger suikergehalte. Ook worden sommige jonge trossen weggehaald om de energie van de plant over minder trossen te verdelen. Dit is voor een betere kwaliteit van het druivensap.

De Véraison

Als de zomer nadert, groeien de druiven flink en daarom is het in de gaten houden van de ontwikkeling belangrijk. De druiven worden goed gepositioneerd om zo optimaal mogelijk zonlicht op te vangen voor de perfecte kwaliteit wijn. Maar er liggen ook plagen en ziekten op de loer. Bij veel regen en vochtig weer is er een grote kans op schimmelziekten. Als het allemaal goed gaat, worden begin augustus de eerste druiven rood, de véraison. Druif voor druif worden ze rood en groeien ze door tot volwaardige druif. Zo gaat het door tot halverwege september, dan zijn ze helemaal rijp.

De oogst

In september kan dan de belangrijkste klus beginnen: de oogst! Het precieze moment van oogsten is belangrijk. Onze Mafesousa wordt bijvoorbeeld begin september geoogst, vanwege het warmere klimaat in Portugal zodat de druif minder suiker in zich heeft. De Lacaze wordt juist eind september of bij slecht weer begin oktober geoogst. De druif moet op zijn best zijn en de wijnboer moet de oogst in goede banen begeleiden. Het oogsten van de druiven kan met een speciale tractor, maar bij de meeste boeren gaat dit nog met de hand. Na de pluk worden de druiven naar de kelder gebracht.

In de periode direct na de oogst bouwt de plant koolhydraatreserves op bij zonnig weer. Zo kan de plant beter de winter doorkomen en in de lente voorkom dit veel scheuten. In de winter verliest de rank zijn wijnbladeren en worden er stekken gesneden om jonge wijnplanten te vermeerderen. Voor de nieuwe lichting druiven begint het proces begint weer van voor af aan. De wijngaard wordt dan weer helemaal klaargemaakt voor het nieuwe jaar.

Hoe gaat het verder met de wijn? Dat staat in ons blog over hoe wijn wordt gemaakt!

Geplaatst op

Rioja!

Rioja is misschien wel het bekendste maar verreweg het belangrijkste wijngebied van Spanje. Dit is tevens het gebied waar onze Noemus vandaan komt. Het is overigens niet de grootste wijnregio van Spanje, dat is La Marcha. De regio Rioja verwierf bekendheid toen de druifluis in Bordeaux toesloeg en de oogsten aldaar aantastte. Als gevolg hiervan vertrok een aantal wijnboeren eind 19e eeuw naar Spanje om in Rioja een nieuw bestaan op te bouwen. De Fransen kochten grote stukken land op en de relatief kleine lokale wijnindustrie verdween. Door de schaarste op de markt aan Franse wijnen, zochten mensen naar goede alternatieven. Zo werden de Riojawijnen ongekend populair en vestigden ze definitief hun naam op de wijnmarkt.

Hoe wordt Rioja Rioja?

In Rioja was de wijnbouw van oudsher vrij simpel. De boeren maakten wijnen eenvoudige wijnen die voornamelijk door de lokale gemeenschap werd geconsumeerd. Vandaag de dag is dit anders. Steeds meer makers zijn overgestapt op vernieuwde technieken, en overal ter wereld drinken wijnliefhebbers Rioja. Zo heeft de temperanillodruif, de meest voorkomende druif in de regio, een dunnere schil en laten de boeren deze soort vandaag de dag langer macereren. Macereren is het proces waarbij de schillen en het sap bij elkaar worden gehouden zodat de schillen de tannine aan het vocht kunnen geven. Dit geeft de wijn haar intensiteit. Daarnaast gebruiken producenten een andere vormen van rijping. Met deze nieuwere vorm krijg je een moderne wijn als eindproduct, oftewel een wijn die makkelijker te drinken is en lichter is van smaak. In tegenstelling tot de zware klassieke wijnen, kun je gewoon genieten van een glas wijn zonder dat dit gepaard hoeft te gaan met eten. Ook wordt in de Rioja tegenwoordig veel vegan wijn gemaakt.

Deze moderne methoden worden vooral gebruikt in het noordelijke gebied Rioja Alavesa, tegenwoordig onderdeel van Baskenland. De andere twee gebieden zijn het vlakke Rioja Baja in het oosten en Rioja Alta in het westen. In dit laatste gebied ligt de hoofdstad van de regio: Logroño.

De druiven

Uit elk gebied van de Rioja komen voornamelijk rode wijnen van de temperanillodruif. De granacha is de tweede druif van de regio. Alhoewel de Noemus wat lichter van smaak is, is de zware smaak met tonen van vanille, chocolade en tabak kenmerkend voor Riojawijnen. Deze smaak ontstaat door de houtlagering die de wijn vaak krijgt. Rioja kent natuurlijk ook witte wijnen en hiervoor gebruiken veel boeren de viuradruif. Dit is de lokale variant van de macabeo. De witte wijn is vaak fris door de korte rijping, maar soms blijft deze wijn ook langer rijpen.

Het rijpingsproces

Spaanse wijnen, en dus ook Riojawijnen, kennen verschillende stadia in het rijpingsproces en danken daar hun uiteindelijke classificatie aan. Onze Noemus is een Jovén. Dit houdt in dat de wijn kort is gerijpt en daardoor jong gedronken kan worden. Typisch aan de Jovén is dat hij licht fruitig smaakt maar een stevige afdronk heeft. Verder zijn er de Crianza, de Reserva en de Gran Reserva. Om een Crianza te worden, moet rode wijn minimaal 12 maanden rijpen op hout. Voor wit en rosé geldt dat ze minimaal zes maanden moet rijpen op hout. Een rode Reserva moet minimaal drie jaar rijpen, waarvan ten minste één jaar in houten vaten. De koning der Riojawijnen is de Gran Reserva. Als een rode wijn als Gran Reserva is aangemerkt, dan heeft de wijn minimaal twee jaar in het vat gelegen en drie jaar op de fles. Wil je alles weten over wat er in een wijngaard plaatsvindt? In ons blog over wijngaarden vertellen we je er alles over!

Wat eten we bij Rioja?

Wat past er nou perfect bij een heerlijke Rioja? Dat hangt natuurlijk af van de druivensoort, classificatie en welke smaken je erin terugvindt. Zo gaat een rode Jovén goed samen met vis of paella. Een rode Crianza past fantastisch bij een mooi stuk rundvlees of, om in de Spaanse traditie te blijven, stierenballen. 

Onze Rioja komt van wijnhuis Navarsotillo. Een wijngaard die biologisch werkt en wijnen veganistisch maakt.

Geplaatst op

Wijn is niet veganistisch!

Wijn is niet veganistisch! Alle wijn is van nature troebel. Witte wijn kan gemakkelijker worden gefilterd dan rode wijn. Bij de meeste witte wijnen volstaat een enkel filter. Bij rode wijnen is dit echter wat moeilijker vanwege de tannines.

Wanneer rode wijn ‘klaar’ is om in flessen te worden gedaan is wijn troebel, net zoals troebel appelsap. Om dit te ‘klaren’, zoals dat in de wijnindustrie heeft, gebruiken wijnboeren eiwitten of gelatine.  Er kunnen dus dierlijke producten in wijn verwerkt zitten!

Tegenwoordig bestaan er andere manieren om wijn te klaren. Zoals bij onze Noemus, daar wordt in plaats van eiwit of gelatine een mengsel van verschillende soorten klei gebruikt om de wijn te klaren. Hierdoor is hij vegan!

Weetje: in gebieden waar veel rode wijn wordt gemaakt wordt er veel met eigeel gekookt en gebakken omdat ze deze over hebben! Een voorbeeld hiervan zijn de canalé’s!